Eerste Surinaamse trainers in agressiehantering opgeleid

Eerste Surinaamse trainers in agressiehantering opgeleid.
Tekst: Bonnie van Leeuwaarde Beeld.
Artikel uit De Ware Tijd van 13 augustus 2011
(Herpublicatie met toestemming van de auteur).
(Foto's Marlon Caupain).

Sommige beroepen hebben meer te maken met agressie dan andere. Hoe gaat het personeel daarmee om?

Sinds 2009 worden de medewerkers van het Psychiatrisch Centrum Suriname getraind in agressiehantering. Dit jaar hebben de eerste vier Surinamers het trainerscertificaat behaald. 'We gaan nu op een veiligere manier om met de patienten' De verpleegkundigen Niermala Jethoe, Jerry Linger, Clifton Douglas en Roshni Moti zijn de vier trainers in agressiehantering. Ze zijn opgeleid door personeelsleden van Arkin, een Nederlandse instelling voor geestelijke gezondheidszorg in Amsterdam. Niermala Jethoe, hoofd van de afdeling Vrouwenobservatie en Kolibrie, geeft aan dat de training er vooral voor zorgt dat “we op een veiligere manier omgaan met de patiënten”. 

Ze legt uit: “In PCS hebben we vaak te maken met agressieve patiënten. We konden daar niet goed mee omgaan.” Als een patiënt vroeger fysiek agressief werd, werd hij ook fysiek aangepakt. Door de samenwerking met Arkin gaat dat nu veel beter. Jethoe: “Door deze training hebben we geleerd de patiënten op een verbale manier te benaderen.”  

Het personeel werd onderricht in ‘de-escalatie interventiemethodiek’, dat is een methode om een vijandige situatie stap voor stap te verminderen en ongedaan te maken, door te praten. De techniek bestaat uit verschillende stappen, in deze volgorde: eerst moet je goed voor jezelf zorgen, zelf stevig op je benen staan, daarna zorgen voor een veilige ruimte, kijken of er uitgangen zijn en gevaarlijke voorwerpen en de situatie goed inschatten hoe agressief is de andere persoon, waartegen is zijn agressie gericht. Daarna maak je contact met hem, stel je grenzen door aan te geven dat het gedrag ongewenst is, en dan volgt de confrontatie. Dat doe je door de dialoog met hem aan te gaan, om erachter te komen wat de reden is waarom hij zich zo gedraagt. Daarna volgt het onderhandelen, waarbij beide partijen tevreden gesteld worden. Als de situatie gekalmeerd is, leid je tenslotte de patiënt af, zodat hij niet met zijn negatieve gevoelens blijft zitten.

Fysieke weerbaarheid


Een ander onderdeel is fysieke weerbaarheid; hierdoor leerde het personeel om zich zo veilig mogelijk los te maken van een patiënt, nadat het fysiek belaagd was. Bijvoorbeeld wanneer de patiënt een verpleger bij het haar of de kleding vastgrijpt of beide armen over de verpleger slaat.In een korte demonstratie laten Linger en Jethoe zien hoe dat eraan toegaat. Hij grijpt haar bij de haren, zij drukt zijn hand vast fixeren noemt ze dat, om losgerukte haren te voorkomen en door een handige beweging maakt ze zich los. Ondertussen is het belangrijk dat ze met hem blijft praten. Na de uitvoering van de fysieke weerbaarheidstechniek is het de bedoeling om zo snel mogelijk de communicatie met de patiënt te herstellen. “Deze aanpak is beter voor de cliënten, maar ook veiliger voor ons”, zegt verpleegkundige Jerry Linger van de Sociaal Psychiatrische Dienst.Nog een onderdeel zijn de teamtechnieken die het personeel aangeleerd heeft om een op dat moment onhandelbare patiënt aan te pakken: in teamverband en elk met vaste taken, begeleiden ze hem naar zijn kamer. Jethoe merkt het verschil met vroeger: “Personeelsleden die al getraind zijn gaan nu op een andere manier om met agressie. Daardoor zien we ook dat er op de afdelingen minder agressie voorkomt.

Agressieschaal
Het is de bedoeling dat al het personeel getraind wordt in agressiehantering. Dat zal dan gedaan worden door de vier nieuwbakken trainers. Ze leren ook het onderscheid aan tussen verschillende vormen en gradaties van agressie. Luid praten, bijvoorbeeld, is geen agressie. En assertiviteit ook niet.Middels de agressieschaal is dat goed te volgen: eerst is er assertiviteit (wanneer iemand weerbaar is en goed voor zichzelf kan opkomen), dan agitatie (de persoon raakt geïrriteerd), daarna agressie (vijandig gedrag zoals schelden, vloeken, schoppen, seksuele handtastelijkheden en spuwen), geweld en razernij. “In de verpleging moeten wij ervoor zorgen dat agressie niet overgaat in geweld en razernij”, leggen de trainers uit. Als er sprake is van geweld of razernij, wordt gevraagd om bijstand van de politie.

Nieuw
Marlon Caupain is de projectleider van Arkin, is zelf sociaal psychiatrisch verpleegkundige en heeft vroeger in PCS gewerkt. “Het is een nieuwe methodiek”, zegt Caupain. “Het betekent dat je een attitude van 115 jaar binnen een paar maanden gaat veranderen. In Nederland hebben ze daarom goed nagedacht over de inhoud van de training en haar afgestemd op Suriname.”Arkin en PCS werken al tien jaar samen. “Het is een win-winsituatie”, zegt Caupain, “beide organisaties moeten er profijt van hebben. Mensen in Suriname worden opgeleid, waardoor ze zelfstandig anderen kunnen trainen. In de tweede fase zullen twee trainers een stage lopen in Nederland en verder opgeleid worden, waardoor ze ook andere trainers kunnen opleiden.”Wat Arkin betreft, de instelling kan veel leren van de manier waarop gezondheidswerkers in Suriname omgaan met verschillende culturen. “Dat gaat automatisch in Suriname. In Nederland is dat niet het geval. PCS heeft specifieke deskundigheid opgebouwd op dit gebied. Bijvoorbeeld: wanneer een Surinaamse patiënt in Nederland in de gesprekskamer zegt: ‘Mi ede weri’ wordt dit geduid als vermoeidheid, maar het kan een kernsymptoom van een ernstige depressie zijn, waardoor de diagnose wordt gemist en geen, of een verkeerde behandeling wordt geboden.

Awareness
De vier trainers hebben ook al een awareness-dag gehouden voor politieagenten en penitentiaire ambtenaren. Daaruit bleek dat ze er behoefte aan hadden om meer te weten over psychische ziektebeelden en een betere samenwerking met PCS. Ook waren ze niet bekend met de agressieschaal, alle vormen van agressie werden op één hoop gegooid. Met een casus werd ze voorgelegd hoe ze hiermee konden omgaan. Bijvoorbeeld: de moeder van een gedetineerde is overleden, hoe brengt de gevangenbewaarder dat bericht over als de gedetineerde daar agressief of geëmotioneerd door kan raken? Aan het eind van de dag kwam naar voren dat er behoefte aan was om de training in hun curriculum op te nemen.Elke instantie die zijn personeel wil trainen in agressiehantering, kan bij het PCS aankloppen. De vier trainers staan klaar om hun kennis uit te dragen. Want de vaardigheden zijn niet alleen toe te passen op het werk, maar ook in het dagelijks leven. Zoals Linger zegt: “Je neemt het mee, voor je hele leven.”

U bevindt zich hier: Home Artikelen Mens en Maatschappij Eerste Surinaamse trainers in agressiehantering opgeleid

© 2012 |  Websitebeheer | Beheerpaneel
Website ontwikkeld door XI WebDesign 2012